Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump’ın geçmişte “parasetamol ve otizm ilişkisi” yönündeki tartışmalı söylemlerine Türkiye’den bilim dünyasından net yanıt geldi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Vefik Arıca, uluslararası hakemli dergide yayımlanan çalışmasıyla iddiaların bilimsel temelden yoksun olduğunu ortaya koydu.
“İddialar Bilimsel Değil, Algısal”
Arıca’nın European Archives of Medical Research dergisinde yayımlanan “Paracetamol Use and Alleged Association with Autism Spectrum Disorder” başlıklı makalesi, özellikle sosyal medyada ve politik figürler üzerinden yayılan iddiaları doğrudan hedef aldı.
Makaledeki en çarpıcı vurgu şöyle:
Parasetamol ile otizm arasında nedensel bir ilişkiyi kanıtlayan hiçbir bilimsel veri yok.
50 Yıldır Kullanılan İlaca Yeni Korkular
Çalışmada, parasetamolün 50 yılı aşkın süredir güvenle kullanıldığı hatırlatılırken, bazı gözlemsel çalışmaların “ilişki varmış gibi” görünmesine rağmen bunun karıştırıcı faktörlerden kaynaklandığı belirtildi:
Anne ateşi ve enfeksiyonlar zaten risk faktörü
Genetik yatkınlık göz ardı ediliyor
Doz ve zamanlama doğru ölçülemiyor
“Biyolojik Mekanizma Bile Yok”
Prof. Dr. Arıca, teorik zemini de çökerterek, parasetamolün otizme yol açabileceğini açıklayan hiçbir biyolojik mekanizma bulunmadığını vurguladı.
Asıl Tehlike: Korku Üreten Söylemler
Makalenin kritik uyarısı ise halk sağlığı açısından: Bilimsel temeli olmayan iddialar, ailelerde ilaç kullanımına karşı çekince oluşturabilir; bu da ateş ve ağrı gibi durumların tedavisiz kalmasına yol açabilir.
Bilimden Net Mesaj
Prof. Dr. Arıca’nın çalışması, bilim dünyasının ortak görüşünü özetliyor:
Parasetamol güvenli ve etkili bir ilaçtır
Otizmle nedensel bağ kurulmamıştır
İddialar bilimsel bağlamda değerlendirilmelidir
Siyasi söylemler bir yana, akademik veriler tartışmasız ağır basıyor. Türkiye’den yükselen bu akademik ses, yalnızca bir makale değil, küresel ölçekte yayılan bilgi kirliliğine karşı güçlü bir bilimsel cevap niteliği taşıyor.