Siirt’in Tillo ilçesinde bulunan ve İbrahim Hakkı Hazretleri’nin hocası İsmail Fakirullah Hazretleri’ne duyduğu saygı ve vefanın bir göstergesi olarak oluşturduğu tarihî ışık düzeneği, modern web teknolojileriyle dijital ortamda yeniden anlatıldı.
isikhadisesi.com adresinde yayınlanan çalışma, ziyaretçilere yalnızca bilgi okumak yerine tarihî mekanizmanın nasıl çalıştığını adım adım görme imkânı sunuyor.
Güneş ışığının izlediği yol ekranda adım adım takip ediliyor
Üç boyutlu olarak hazırlanan dijital deneyimde, güneş ışığının tarihî düzene içerisindeki yolculuğu görsel olarak takip edilebiliyor.
Kullanıcı sayfayı aşağı doğru kaydırdıkça güneş ışığının önce taş duvardaki açıklıktan geçişi, ardından kulede bulunan aynaya ulaşması ve aynadan yansıyarak İsmail Fakirullah Hazretleri’nin başucuna düşmesi aşama aşama gösteriliyor.
Böylece astronomi, matematik ve mimarinin bir araya geldiği tarihî düzenek; metin ve fotoğrafların ötesine taşınarak etkileşimli bir dijital deneyime dönüştürülüyor.
Tarihî düzenek üç boyutlu ortamda yeniden oluşturuldu
Çalışmanın geliştirilmesinde web tarayıcılarında üç boyutlu sahneler oluşturulmasına imkân sağlayan Three.js teknolojisinden yararlanıldı.
Projenin yapay zekâ destekli geliştirme sürecinde ise Anthropic’in Claude Opus 5.5 modeli kullanıldı.
Tillo’nun tarihî coğrafyası, ışığın geçtiği taş duvar, aynanın bulunduğu kule ve İsmail Fakirullah Hazretleri’nin türbesi üç boyutlu bir sahnede bir araya getirildi.
Sayfa kaydırma hareketiyle ilerleyen animasyonlar sayesinde, güneş ışığının izlediği güzergâh aşamalı olarak ziyaretçiye aktarılıyor.
Yüzyıllar önceki bilimsel miras, bugünün teknolojisiyle anlatılıyor
Işık Hadisesi’nin dijital ortamda yeniden canlandırılmasıyla, Tillo’nun bilimsel ve kültürel mirasının günümüz teknolojileri kullanılarak daha anlaşılır biçimde aktarılması hedefleniyor.
Çalışma aynı zamanda tarihî bir mekanizmanın yalnızca yazılı bilgilerle değil, üç boyutlu ve etkileşimli teknolojiler aracılığıyla nasıl anlatılabileceğini de ortaya koyuyor.
Işık Hadisesi 21 Mart ve 23 Eylül’de gözlemleniyor
İbrahim Hakkı Hazretleri tarafından oluşturulan tarihî düzenek, her yıl 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde gerçekleşen Işık Hadisesi ile gündeme geliyor.
Tarihî olay, İbrahim Hakkı Hazretleri’nin astronomi ve matematik alanındaki bilgisinin yanı sıra hocası İsmail Fakirullah Hazretleri’ne duyduğu vefanın da önemli sembollerinden biri olarak kabul ediliyor.
Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan dijital çalışma, Işık Hadisesi’nin nasıl gerçekleştiğini farklı ülkelerden kullanıcıların da inceleyebilmesine imkân sağlıyor.
Tillo’nun tarihî Işık Hadisesi’nin üç boyutlu dijital canlandırmasına isikhadisesi.com adresinden ulaşılabiliyor.


